Co oznacza machanie ogonem? 

Czy słyszałaś już to zdanie – “przecież macha ogonem, to znaczy, że się cieszy!” 

No właśnie – niekoniecznie 😊 Machanie ogonem u psa to wbrew pozorom bardziej złożony sygnał. Wielu opiekunów zakłada, że jeśli ich pies macha ogonem na widok innego psa, to z pewnością się cieszy i chce się przywitać. 

Machanie ogonem nie zawsze oznacza radość – to jeden ze sposobów na komunikację z innymi osobnikami, która może oznaczać wiele różnych emocji, od radości, przez pobudzenie, aż po stres czy lęk. Aby właściwie go odczytać, należy wziąć pod uwagę sposób i tempo poruszania ogonem, jego pozycję, ale też kontekst sytuacji i mowę ciała psa: postawę, ustawienie uszu, napięcie mięśni i mimikę pyszczka. 

Co oznacza machanie ogonem? 

Delikatne, falujące machanie ogonem, najczęściej oznacza neutralne lub przyjazne nastawienie, spokój, powitanie społeczne, czy radość z kontaktu z innym psem lub człowiekiem. Zwykle towarzyszy temu rozluźniona postawa ciała, brak napięcia w pyszczku, a uszy są swobodnie opuszczone. 

Szybkie i nerwowe machanie ogonem może oznaczać pobudzenie emocjonalne, frustrację lub niepokój. Ciało psa jest napięte, pysk ściągnięty jest do tyłu, uszy skierowane w bok lub do przodu. 

Szybkie, sztywne machanie ogonem postawionym do góry ponad linią grzbietu może oznaczać wysokie napięcie emocjonalne, niepewność, stres lub chęć zaimponowania drugiemu psu.  Czasem psy przyjmują taką postawę, by wyglądać na większe i silniejsze. Ciało jest napięte, sierść może być zjeżona, a uszy sztywno postawione. 

Kierunek machania ma znaczenie! 

Zagłębiając się jeszcze bardziej w psie sygnały ciała, warto zwrócić uwagę na kierunek machania ogona. W 2007 roku przeprowadzono ciekawe badanie, które przeprowadzone było przez Quarantę, Siniscalchiego i Vallortigarę. Wykazało, że psy poruszają ogonem w określoinym kierunku w zależności od odczuwanych emocji – gdy pies widział swojego opiekuna, jego ogon poruszał się bardziej w prawo. Gdy widział psa, którego nie lubi lub który wywołuje napięcie, jego ogon skierowany był bardziej w lewo. 

👉 Ruch ogona w prawo wskazuje na to, że psu towarzyszą pozytywne emocje – aktywna jest wtedy lewa półkula mózgu, odpowiedzialna za spokojne reakcje i pozytywne emocje. 

👈 Ruch ogona w lewo wskazuje na to, że pies doświadcza negatywnych emocji – aktywna jest prawa półkula mózgu, związana z odczuwaniem lęku i innych negatywnych emocji. 

Badanie jest potwierdzeniem, że machanie ogonem to nie tylko okazanie radości, ale bardziej złożony sygnał. 

Ogon, który jest podkulony 

Nie możemy zapominać o ogonie podkulony, schowanym między tylne nogi. Psy robią to, kiedy są zestresowane, przestraszone lub zagrożone i chcą wyglądać na małe. Tak ułożony ogon, połączony z napiętym ciałem, przeniesionym ciężarem ciała na przednie łapy, odsłanianiem czy kłapaniem zębami, może być próbą odsunięcia bodźca, który wywołuje strach. 

Ogon nisko opuszczony, czasem szybko poruszający się, połączony z uniesioną przednią łapą, może wskazywać na niepokój, lęk i brak poczucia bezpieczeństwa. Zdarza się, że pies zachęcany do podejścia do osoby, której nie zna lub nie ufa, ma właśnie taką postawę – opuszczony ogon, do tego nisko ułożoną sylwetkę – podchodzi, ale jest gotowy do szybkiego wycofania się. 

Ogon ogonowi nie równy – różnice rasowe 

Nie wszystkie ogony wyglądają i poruszają się tak samo. Różnią się długością i naturalnym ułożeniem, co ma wpływ na to, jak łatwo odczytać psie sygnały. 

Rasy z wywiniętym ogonem nad linię grzbietu – Pekińczyk, Akita, Shiba Inu czy Chow Chow, u nich uniesienie ogona nie świadczy o emocjach, jest naturalną pozycją. U takich psów ciężej zauważyć zmiany w jego ruchu. 

Psy z krótkimi ogonami – niektóre rasy jak Corgi czy Owczarek australijski, rodzą się z bardzo krótkim ogonem. Inne, jak Doberman czy bokser, mogą nie mieć ogona z powodu kopiowania, które w przeszłości było popularną praktyką. Niektóre tracą ogon w wyniku amputacji. 

Brak ogona nie wyklucza psów z komunikacji, takie psy równie skutecznie korzystają z mimiki pyska, ustawienia uszu, ciała i napięcia mięśni. Jednak ta komunikacja może być nieco mniej czytelna dla ludzi jak i innych psów. 

Nie ma jednego schematu do odczytywania sygnałów jakie wysyła pies za pomocą ogona. Jeśli jesteś opiekunem psa, który posiada zawinięty lub krótki ogon, tym bardziej zwracaj uwagę na całą mowę ciała swojego psa i naucz się jego komunikacji. 

Wskazówki dla opiekuna 

Znajomość sygnałów psa jest bardzo ważna, ale to jak reagujesz jest równie istotne. 

• Nie oceniaj pochopnie. Jeśli Twój pies macha ogonem na widok innego psa, nie zakładaj automatycznie, że jest pozytywnie nastawiony. Zwróć uwagę na jego ciało i kontekst sytuacji. 

• Obserwuj. Jeśli Twój pies energicznie macha ogonem i ciągnie w kierunku innego psa lub podwija go i próbuje się oddalić – daj mu przestrzeń. To ważny komunikat. 

• Reaguj spokojem. Jeśli w trudnej sytuacji, widzisz napięcie w ciele i ogonie psa, sam zachowaj spokój. Twoje emocje będą miały wpływ na to, jak pies poradzi sobie z daną sytuacją. Jeśli jest to możliwe poluzuj smycz swojemu psu. Możesz też ominąć innego psa łukiem lub przejść na drugą stronę ulicy. 

• Ucz się sygnałów psa. Zwracaj uwagę na to jak Twój pies zachowuje się na co dzień, w różnych sytuacjach. Dzięki temu z czasem zaczniesz sprawniej odczytywać jego sygnały. 

Podsumowanie 

Jak widzisz machanie ogonem to coś więcej niż tylko oznaka radości. To ważny element psiej komunikacji, który – właściwie odczytany pozwala lepiej zrozumieć emocje i potrzeby psa. Dzięki temu codzienne życie z psem staje się łatwiejsze i spokojniejsze. 

Pamiętaj, obserwuj psa całościowo, nie interpretuj pojedynczych sygnałów, oderwanych od kontekstu. 

Dzięki znajomości psiej mowy ciała, możemy reagować adekwatnie do emocji psa, wspierać go, budować silniejszą relację, a co najważniejsze uniknąć wielu nieprzyjemnych interakcji z innymi psami, ludźmi czy bodźcami powodujących lęk.