Adopcja psa. Przewodnik dla odpowiedzialnych ludzi

Adopcja psa to piękna decyzja – ale nie zawsze najlepsza. To bardzo pozytywne doświadczenie i radość z uratowania zwierzęcia. Ale również decyzja, która wpływa na Twoje życie przez kilka lub kilkanaście najbliższych lat. 

Nie kupuj – adoptuj? Niekoniecznie. Adoptuj i kupuj świadomie

Kiedyś uważałam, że adopcja to jedyna słuszna i etyczna droga. Dziś wiem, że nie zawsze. Nie każdy ma przestrzeń fizyczną, psychiczną, czasową czy finansową, by poradzić sobie z psem schroniskowym. Często nie znamy jego historii, doświadczeń, problemów zdrowotnych czy behawioralnych. Dotyczy to także szczeniąt czy młodych psów. One często nie są “czystą kartą”. Wiele rzeczy, w tym zachowanie i zdrowie szczeniaka zależy, nie tylko od tego, co dzieje się po urodzeniu. Duży wpływ na psa ma również okres prenatalny, kondycja matki i wczesne środowisko. Nawet szczeniak, żyjący w schronisku może posiadać przykre doświadczenia i problemy behawioralne. 

W przypadku zakupu psa z dobrej hodowli – mamy wiedzę i wsparcie hodowcy, który zna historię rodziców szczeniąt, zna szczenięta z miotu oraz ich charaktery, co umożliwi wybór szczeniaka, który pasuje do naszego stylu życia. To nie gwarantuje braku problemów, ale w pewnym stopniu zmniejsza nieprzewidywalność. 

Nie demonizuje adopcji! 

Nie każdy pies, który trafił do schroniska jest straumatyzowany. Część z nich straciły domy przez wypadek losowy, miał kiedyś opiekunów i żył godnie. Nawet jeśli pies ma określone problemy, na przykład nie toleruje innych psów, możemy nad tym pracować – samodzielnie, jeśli wiemy jak lub z trenerem czy behawiorystom. Po adopcji psa, to Ty jesteś odpowiedzialna za budowanie waszej relacji i za budowanie poczucia bezpieczeństwa. Jest to oczywiście proces, który będzie postępował w zależności od psa, Twojej cierpliwości i chęci do nauki. Warto jeszcze przed adopcją poczytać książki, posłuchać webinarów, podcastów z zakresu psiej komunikacji i potrzeb psów – z odpowiednią wiedzą będzie łatwiej. 

Jak adoptować świadomie? 

1. Ustal szczegóły z domownikami 

Każdy powinien wyrażać zgodę na nowego członka rodziny. Ustalcie, ile czasu możecie mu poświęcić, kto i kiedy wychodzi na spacery, kto odpowiada za karmienie, opiekę weterynaryjną i jak podzielicie opłaty. Warto też zastanowić się nad tym, kto przejmie opiekę w razie dłuższych nieobecności domowników. 

2. Dopasuj psa do swojego stylu życia. 

Świadoma adopcja to też zrozumienie potrzeb konkretnego psa. Pies w typie maltańczyka będzie miał inne potrzeby niż pies w typie psa gończego. Ten pierwszy może odnaleźć się w mieszkaniu spokojnym, osoby, która prowadzi powolny tryb życia. Pies gończy potrzebuje dużo większej stymulacji umysłowej i węchowej. 

3. Sprawdź lokalne schroniska lub fundacje 

Informacji na temat psów do adopcji możesz znaleźć na stronie internetowej, profilu na facebooku lub instagramie schroniska lub fundacji. Niestety w tych miejscach opisy psów są często krótkie, dlatego jeśli jest taka możliwość, dobrze jest zadzwonić do schroniska, z prośbą o kontakt do wolontariusza, który opiekuje się danym psem – od niego możesz dowiedzieć się więcej szczegółów na jego temat. 

4. Szanuj procedury, pracowników i wolontariuszy 

To oni najlepiej znają psy, dbają o ich codzienne potrzeby. Ich celem nie jest utrudnianie adopcji, lecz znalezienie dla każdego odpowiedniego domu, w którym każdy będzie bezpieczny i szczęśliwy. 

Procedura adopcyjna 

Procedura adopcyjna różni się w zależności od schroniska czy fundacji. Formularz jest za to nieodłącznym etapem adopcji psa – w niektórych miejscach najpierw wypełniasz formularz i czekasz na kontakt zwrotny, w innych najpierw kontaktujesz się z wolontariuszem, a dopiero później wypełniasz formularz. 

Kolejnym krokiem jest rozmowa z wolontariuszem, dzięki której będzie mógł sprawdzić czy konkretny pies będzie pasował do Twojego trybu życia. Może zadawać dodatkowe pytania, np. czy masz dzieci, inne zwierzęta, czy mieszkasz w bloku czy w domu z ogrodem itp. Niektóre psiaki, uciekają wspinając się po ogrodzeniu, dlatego aby ograniczyć możliwość ucieczki, potencjalnym opiekunom, którzy mieszkają w domu z ogrodem proponuje się psa, który będzie mógł zamieszkać w takim miejscu. Podobnie jest z dziećmi, jeśli pies nie akceptuje dzieci – w końcu, często to, żywe srebra, wolontariusz może nie zdecydować się, na wydanie psa do adopcji, rodzinie z dziećmi. 

Jeśli myślisz, że to marnowanie czasu i przedłużanie procedury – zadaj sobie pytanie, czy zadasz sobie trud i poświęcisz swój czas na profilaktyczne badania, rehabilitację czy dojazd do behawiorysty. Formularz przed adopcyjny i spacery zapoznawcze to narzędzia, które pozwalają wolontariuszom poznać Twój styl życia i dopasować psa, który się w nim odnajdzie. 

Adopcja psa — kolejne kroki

Jeśli podjęłaś decyzję, czas na kolejne kroki – zapoznanie się z psem. Podczas rozmowy z wolontariuszem umów się na spacer zapoznawczy – w procedurze adopcyjnej wymagane jest odbycie kilku spacerów zapoznawczych, w zależności od psa. Spacery zapoznawcze to świetna okazja, do wzajemnego zapoznania się z psem. Co więcej, jeśli w domu mieszka dziecko, warto zabrać je ze sobą, żeby sprawdzić jak na nie zareaguje. Warto też porozmawiać z lekarzem weterynarii w schronisku i zapytać o ewentualne problemy zdrowotne, wymagane zabiegi, szczepienia itp. 

Jeśli przebrnęłaś przez poprzednie etapy adopcji, pozostały formalności, czyli zapoznanie się z umową adopcyjną i jej podpisanie. Następnie umów się z osobą odpowiedzialną za wydawanie zwierząt i ustal termin odbioru swojego przyjaciela. 

Nie zapomnij zabrać dobrze dopasowanych szelek oraz smyczy – niektóre schroniska dysponują szelkami, a wolontariusze pomogą w odnalezieniu i dopasowaniu ich przed wyjściem psa 😊 

Jak wybrać psa odpowiedniego dla siebie? 

Każdy pies jest inny – tak samo jak każdy człowiek, ma inny temperament i charakter. Jeśli jesteś osobą spokojną, ceniącą sobie domowy czas, nie wybieraj psa “sportowca”, który potrzebuje dużo ruchu czy szczeniaka z napędem rakiety. Jeśli uwielbiasz długie piesze wycieczki, starszy pies z problemami ze stawami nie będzie Twoim kompanem do przygód. Oczywiście pies może czekać na Ciebie w domu, ale długa samotność nie jest niczym przyjemnym dla psa. Jeśli jesteś osobą drobną, seniorką, czy masz ograniczoną siłę fizyczną – nie wybieraj psa, dużego, silnego psa, nad którym nie będziesz mieć kontroli. Brak dopasowania pomiędzy opiekunem a psem, to częsty powód powrotów adopcyjnych. 

Jeśli w domu czeka psi lub koci rezydent, wcześniejsze zapoznanie to obowiązek, nie opcja. W wielu przypadkach wolontariusze mogą pomóc – przeprowadzając zapoznanie i obserwując reakcje zwierząt. W przypadku poznania psa z kotem rezydentem, ważne jest, aby pies nie wykazywał zachowań agresywnych, np. wpatrywanie się, sztywne ciało, warczenie czy próby pogoni. Należy również obserwować kota rezydenta, i to jak się czuje w tej sytuacji. Jeśli zdecydujesz się na adopcję psa, należy przeprowadzić socjalizację z kotem rezydentem – jest to proces, który trwa kilka tygodni, dlatego wymaga to czasu i cierpliwości. 

W przypadku psa rezydenta, pierwsze spotkanie wygląda inaczej. Zapoznanie powinno odbyć się na neutralnym gruncie, najlepiej na spacerze w spokojnym miejscu, z dużą przestrzenią, bogatym środowiskiem (krzewy, trawa, drzewa). 

Zmiana środowiska = zmiana zachowania 

Psy w schronisku mają ograniczone możliwości zaspokajania swoich potrzeb – rzadkie spacery, niedostatek stymulacji umysłowej i ograniczony kontakt społeczny. To wszystko sprawia, że mogą być niespokojne, sfrustrowane, apatyczny, a nawet nadmiernie pobudzone. 

Po adopcji i przyjeździe do domu, może okazać się, że pies zachowuje się zupełnie inaczej niż w schronisku. Zwierzę, które w schronisku, wydawało się otwarte, po nagłej zmianie otoczenia, może schować się pod stołem i warczeć, prosząc o dystans – nowe środowisko może go przytłaczać. Może być też zupełnie odwrotnie – pies, który szczekał, nie mógł się odnaleźć w boksie, drażniły go inne psy czy ludzie kręcący się przy ogrodzeniu – w domowym zaciszu, wyciszy się i pokaże zupełnie nowe oblicze. 

Pamiętaj, że psy spędzają w schronisku większość czasu samotnie, zamknięte w boksach, czekając z utęsknieniem na kolejny spacer. To doświadczenie wpływa na ich zachowanie. 

Ważne, aby w pierwszych tygodniach po adopcji być dla niego wyrozumiałym, nie zmuszaj go do interakcji z domownikami, nie oczekuj błyskawicznego przywiązania czy reakcji na nowe imię. Umożliwi mu poznanie nowego środowiska, również podczas spacerów, bez presji kontaktów socjalnych z innymi psami. 
Spełnianie potrzeb psa, spędzanie z nim czasu to budowanie relacji dzień po dniu, dzięki niej poczuje się lepiej. Daj mu czas. 

Każdy pies jest inny i będzie potrzebować innego nakładu pracy i indywidualnego podejścia opiekuna. 

Czy adopcja jest skomplikowana? 

Spotkałam się z opinią, że adopcja trwa za długo i schronisko ma za duże wymagania. Przecież to „tylko” adopcja. Procedury pomagają pracownikom schroniska zweryfikować potencjalnych opiekunów i zniwelować ryzyko nieudanej adopcji. Zdarza się, że ludzie rezygnują z adopcji psa ze względu na czas, jaki muszą poświęcić na procedurę adopcyjną. 

Szkoda Ci czasu formularz i spacery zapoznawcze? Prawdopodobieństwo, że na opiekę i regularne wizyty u weterynarza też będzie szkoda ci czasu. 

Podsumowanie 

Budowanie relacji z adoptowanym psem, jest pięknym doświadczeniem w życiu opiekuna. Nie oszukujmy się jednak – praca z psem ze schroniska bywa trudna. Zdarza się, że psy ze schroniska to psy po przejściach. Lęk, agresja, załatwianie się w domu – pies nie robi na złość. To komunikaty. Adaptacja do nowego miejsca wymaga czasu, cierpliwości i przygotowania, a także chęci współpracy z psem i ewentualnie trenerem psów czy behawiorystą. Hasła typu “nie kupuj, adoptuj” nie są trafne, jeśli nie idzie za nimi edukacja o odpowiedzialności.